امام علی علیه السلام :
مومن واقعی کیست ؟ ایشان فرمودند :
مومن کسی است که کسبش حلال است ...
اخلاقش مهربان ورئوف است
قلبش سالم از کینه و کدورت است ...
زیادی مالش را انفاق می کند ...
زیادی سنخش را نگه می دارد ...
مردم از شرش در امان باشند ...
و به خیرش امیدوار ...
و با انصاف با دیگران برخورد می کند
نصایح صفحه 281
امام على علیهالسلام:
«یا مُؤمِنُ اِنَّ هذَا العِلمَ وَالاَْدَبَ ثَمَنُ نَفْسِكَ فَاجْتَهِد فى تَعَلُّمِهِما ، فَما یَزیدُ مِنْ عِلْمِكَ وَ اَدَبِكَ یَزیدُ فى ثَمَنِكَ وَ قَدْرِكَ ، فَاِنَّ بِالْعِلْمِ تَهْتَدى اِلى رَبِّكَ وَبِالاَْدَبِ تَحْسِنُ خِدْمَةَ رَبِّكَ وَبِأَدَبِ الْخِدْمَةِ یَسْتَوجِبُ الْعَبْدُ وَلایَتَهُ وَقُرْبَهُ ، فَاقْبَلِ النَّصیحَةَ كى تَنْجُوَ مِنَ الْعَذابِ»
اى مؤمن! به تحقیق این دانش و ادب بهاى جان توست پس در آموختن آن دو بكوش كه هر چه بر دانش و ادبت افزوده شود برقیمت و قَدْرت افزوده مىشود زیرا با دانش به پروردگارت راه مىیابى و با ادب به پروردگارت خوش خدمتى مى كنى و با ادب درخدمتگزارى، بنده سزاوار دوستى و نزدیكى به او مىشود .
پس این نصیحت را بپذیر تا از عذاب بِرَهى.
جامع الأخبار، ص 310، ح 852
اولین مخالف با ولایت امیر المومنین
حارث بن نعمان فهری پس از مخالفت آشکار خطاب به رسول خدا صلی الله علیه و آله گفت : " ای محمد " ما را به خدا خواندی پذیرفتیم ، نبوت خود را مطرح کردی ، لااله الا الله و محمد رسول الله گفتیم ، ما را به اسلام دعوت کردی اجابت کردیم ، گفتی نماز در پنج وقت بخوانید خوااندیم ، به زکات و روزه وحج و جهاد سفارش کردی اطاعت کردیم ، حال پسر عموی خود را امیر ما ساختی که نمی دانیم این حکم از طرف خداست یا با اراده شخصی شما پیدا شده است ؟
رسول خدا " ص" پاسخ داد سوگند به خدا که جز او پروردگاری نیست . این دستور از طرف اوست .
حارث بن نعمان فهری با غروری که تمام وجودش را فرا گرفته بود تقاضای عذاب کرد . بیچاره فکر می کرد قدرتی وجود ندارد تا او را کیفر دهد .
سر به آسمان بلند کرد و گفت : " خدایا اگر آنچه را که محمد درباره علی می گوید از طرف تو است و به امر توست ، سنگی از آسمانی بر من فرود آید و مرا عذاب کند " هنوز سخنانش به پایان نرسیده بود که از آسمان سنگی بر او فرود آمد و او را به هلاکت رساند که آیات 1و 2 سوره معراج نازل شد .
تذکره الخواص صفحه 19 : ابن جوزی حنفی و تفسیر المنارج جلد 6 صفحه 464
امیر المومنین علی علیه السلام :
از فقر به خدا پناه ببر ، که همانا فقر ، دین انسان را ناقص ،
و عقل را سرگردان و عامل دشمنی است .
افعال انسان در عدالت، به میانهروی و اعتدال انجام میشود و این از شریفترین و برترین فضیلتهاست، زیرا جامع همه فضایل و ملازم آنهاست، عدالت اخلاق، در حقیقت شامل تعادل و عدالت میان قوای درونی انسان و انعکاس آن بر رفتار ظاهری است و مصداق آن انبیاء (علیهمالسلام) میباشند.